Lubin - Kościół pomocniczy pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Kościół pomocniczy pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny
(nr rej.: 615 z 1.09.1959)

 

W miejscu obecnego kościoła istniała pierwsza lubińska świątynia, według legend wzniesiona została w końcu XII wieku. Pewne jest, że kościół w miejscu tym istniał przed 1319 rokiem i pełnił funkcje świątyni parafialnej. Potwierdza to dokument wystawiony przez księcia ścinawskiego Jana, na mocy którego funkcję kościoła parafialnego ze starolubińskiej świątyni przejął kościół pw. Najświętszej Panny Marii (obecnie kościół pw. MB Częstochowskiej). W drugim dziesięcioleciu XVI wieku kościół przeszedł we władanie protestanckie. Podczas epidemii z 1654 r. dokonano rozbiórki kostnicy i zakrystii, a kościół pełnił funkcję kościoła grzebalnego. W 1676 roku świątynia wróciła pod nadzór kościoła katolickiego, a już w roku 1680 ponownie przejęli ją protestanci. Wówczas dokonano rozbiórki kościoła i rozpoczęto, trwającą do 1683 roku budowę nowego budynku świątyni. Powstała wówczas świątynia, która, z niewielkimi modernizacjami, przetrwała do czasów obecnych. W 1945 roku kościół uległ znacznemu zniszczeniu i dopiero w latach 1959-60 dokonano prac konserwatorskich. W 1972 roku kościół został przejęty przez parafię Matki Boskiej Częstochowskiej, a 25 stycznia 1982 roku erygowano nową parafię diecezjalną pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Generalna odbudowa i rekonstrukcja świątyni odbyła się dopiero w latach 1997 – 2000.
Kościół usytuowany jest na sztucznym wzniesieniu w zachodniej części miasta. Jest jednonawową szachulcową budowlą wzniesioną na planie prostokąta, z wykorzystaniem fundamentów poprzedniego kościoła. Bryła świątyni od strony zachodniej posiada kwadratowy przedsionek oraz dwukondygnacyjną drewnianą wieżę. Od zachodu zamknięta jest, węższym od części nawowej, trójbocznym prezbiterium. Od wschodu do części nawowej przylega zakrystia, zaś od południa i północy dwie symetryczne kruchty. Dachy nawy i przedsionków są dwuspadowe, natomiast zakrystii pulpitowy - wszystkie kryte są gontem. W połaci dachu nawy znajdują się okna w kształcie wolego oka. Wieża zwieńczona jest iglicą krytą blachą. Otwory okienne oraz drzwiowe prostokątne, w oprawie drewnianych elementów konstrukcyjnych. Wnętrze świątyni skromne, pozbawione zabytkowego wystroju. Zachowane jedynie fragmenty drewnianych, pierwotnie polichromowanych, empor z 1683 roku.

opr. Piotr Bieruta

 

 

ZOBACZ WNĘTRZE KOŚCIOŁA

 


 

Literatura:
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Mirosław Przyłęcki Zabytki Lubina Legnickiego, Szkice Legnickie, t. II, Legnica 1965
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Bogusz G. Steinborn Lubin, Wrocław 1969
Stanisław Tokarczuk Kościół grzebalny na starym Lubinie, Lubin 2000
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmar Poppa), Warszawa 2006