Chobienia - Zamek

Chobienia (Köben a. O.)

 

Zamek
(nr rej.: 694 z 16.05.1960)

 

Według lokalnej tradycji w Chobieni istniał zamek myśliwski, który miał być wzniesiony z inicjatywy księcia Henryka Brodatego. Nie wiadomo gdzie usytuowana była ta budowla, ale w roku 1910 odkryto w sąsiedztwie obecnego założenia relikty starych murów. Pośrednie wzmianki o zamku dochodzą dopiero z początku XIV, XIV i XV stulecia.


Bryła obecnego założenia powstawała w kilku etapach, z wykorzystaniem fundamentów budowli średniowiecznej. Najstarsze, pochodzące z około 1530 roku jest skrzydło zachodnie. Następnie, w wyniku wielkiej rozbudowy zamku dokonanej przez Georga von Kottwitza w latach 1583-84, zbudowane zostało skrzydło południowe i wschodnie. Około roku 1630 układ planistyczny rezydencji zyskał swój ostateczny kształt poprzez wzniesienie skrzydła północnego. Obiekt otrzymał wówczas kształt czteroskrzydłowego założenia, otaczającego wewnętrzny, czworoboczny dziedziniec. Kolejne modernizacje obiektu miały miejsce krótko po 1722 roku (nowy dach), w 1763 roku (fragmentaryczna barokizacja elewacji i wystroju wewnętrznego), w 1905 roku (przekształcenie układu wnętrz i elewacji w stylistyce eklektyzmu). Obiekt remontowano w 1933 roku. W roku 1945 został częściowo uszkodzony i opuszczony. Remont zadaszenia wykonany został w latach 70. i 80-tych XX wieku. Obecnie zabezpieczony zamek jest remontowany przez prywatnego właściciela.


Zamek jest czteroskrzydłowym budynkiem z wewnętrznym dziedzińcem, z trzema narożnymi alkierzami i z wieżą bramną centralnie usytuowaną w skrzydle południowym. Wszystkie skrzydła posiadają trzy użytkowe kondygnacje. Dostępna jedynie z poddasza czwarta kondygnacja znajduje się w wieży bramnej i basztach skrzydła wschodniego. Wszystkie elewacje zakończone są gzymsami, ponad którymi wznoszą się dachy dwuspadowe. Ponad wieżą znajduje się hełm z latarnią, natomiast baszty zwieńczone zostały hełmami namiotowymi. Na elewacjach zewnętrznych zachowały się fragmenty gładzonego tynku z ze śladami sgraffita. W dziedzińcu w narożach skrzydła południowego umieszczono dwie ćwierćokrągłe wieżyczki schodowe. Detale architektoniczne w postaci obramień okiennych, portali oraz filara w jednym z pomieszczeń wykuto w piaskowcu.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Piotr Bieruta Zamek w Chobieni, [W:] Kalendarz Ziemi Lubińskiej 2004
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin 2009
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Krzysztof Próchnicki Zamek-Pałac w Chobieni. Zarys dziejów, [W:] Gmina Rudna. Informator. 1992
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Wolfgang Graf von Saurma aus Köben, Köben unter den Herrn von Kottwitz 1477-1638, Köben 1923
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006
Barbara Techmańska Zarys dziejów Rudnej i Chobieni w średniowieczu, [W:] Kalendarz Ziemi Lubińskiej 2004
Emil Tschrsich Geschichte der Stadt Köben a. O., Köben 1928
http://www.rudna.pl/index.php/gmina-rudna/historia